Βούλευμα 3618/2026 του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Αθηνών

Βασίλειος Τσιότσικας, LL.M., DPO Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω (ITLawyers)

Περίληψη

Το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών, με το βούλευμα 3618/2026 (κρίθηκε στις 31-8-2026), παρέπεμψε σε δίκη κατηγορούμενο για πορνογραφία ανηλίκων κατ' εξακολούθηση και απέρριψε το αίτημά του να αποχωριστούν από τη δικογραφία οι εκθέσεις της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ) για τα κατασχεθέντα ψηφιακά πειστήρια.

Το αίτημα στηριζόταν στο ότι η εξέταση του εξοπλισμού έγινε χωρίς ισχύον βούλευμα άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών. Η Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών είχε προτείνει να γίνει δεκτό, με βάση την ΟλΑΠ 1/2026, και να παραπεμφθεί ο κατηγορούμενος με βάση το λοιπό αποδεικτικό υλικό. Το Συμβούλιο έκρινε ότι τα ευρεθέντα αρχεία δεν αποτελούν στοιχεία «επικοινωνίας» κατά το άρθρο 19 Συντ. Το βούλευμα έχει ενδιαφέρον ως πρώιμη εφαρμογή της ΟλΑΠ 1/2026 σε υπόθεση δικτύων peer-to-peer (P2P).

Το ιστορικό της υπόθεσης

Η υπόθεση ξεκίνησε από προληπτική δράση της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (ΔΙΔΗΕ). Με το λογισμικό CPS εντοπίστηκε σε δίκτυο P2P (Gnutella) χρήστης με μοναδικό αναγνωριστικό (GUID), ο οποίος διέθετε προς διαμοιρασμό σεσημασμένα αρχεία.

Με το βούλευμα 827/2019 του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών διατάχθηκε άρση του απορρήτου των επικοινωνιών των χρηστών έξι GUID P2P, για την παρακολούθηση της δραστηριότητάς τους, τη συλλογή ηλεκτρονικών ιχνών και την εξέταση των ψηφιακών πειστηρίων που θα κατασχέθηκαν. Όπως προκύπτει από τη δικογραφία, το βούλευμα δεν όριζε χρονικό περιορισμό διάρκειας.

Μετά την ταυτοποίηση του κατηγορουμένου έγινε κατ' οίκον έρευνα (15-4-2019), κατασχέθηκαν φορητός υπολογιστής και σκληρός δίσκος, και βρέθηκαν αρχεία και εγκατεστημένο λογισμικό P2P (Shareaza). Τα πειστήρια εξετάστηκαν αργότερα από τη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών (ΔΕΕ), με έκθεση της 28-11-2022 και συμπληρωματικό έγγραφο της 3-6-2026. Η έκθεση περιέγραφε, μεταξύ άλλων, αρχεία ημιτελούς λήψης, Jump Lists, εγγραφές εγκατάστασης λογισμικού P2P και το GUID του Shareaza, ταυτόσημο με αυτό που είχε εντοπίσει το CPS.

Ο κατηγορούμενος αρχικώς (χωρίς να παρίσταται συνήγορος) ομολόγησε ότι προμηθεύτηκε και κατείχε υλικό, αρνούμενος τη διάθεσή του και τον δόλο της κατοχής.

Η διαδικασία και το αίτημα αποχωρισμού

Η κύρια ανάκριση περατώθηκε πρώτα χωρίς την εξέταση του εξοπλισμού. Με το βούλευμα 2344/2022 διατάχθηκε περαιτέρω κύρια ανάκριση, ώστε να επισυναφθεί η έκθεση της ΔΕΕ. Με το βούλευμα 780/2026 διατάχθηκε να κληθεί ως μάρτυς ο συντάκτης της έκθεσης, ώστε να διευκρινίσει ζητήματα που ανακύπτουν, και επισυνάφθηκε συμπληρωματικό έγγραφο της ΔΕΕ της 3-6-2026.

Με το συμπληρωματικό απολογητικό υπόμνημά του (29-6-2026) ο κατηγορούμενος ζήτησε τον αποχωρισμό των δύο εκθέσεων από τη δικογραφία ως παράνομων αποδεικτικών μέσων (άρθρο 177 §2 ΚΠΔ), με συνέπεια απόλυτη ακυρότητα της προδικασίας (άρθρο 171 §1 δ΄ ΚΠΔ). Επικαλέστηκε ότι η εξέταση των ψηφιακών πειστηρίων, και ειδικότερα ο έλεγχος και η ταυτοποίηση του GUID, των Jump Lists και των διευθύνσεων IP, έγινε χωρίς εν ισχύι βούλευμα άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών.

Η δικογραφία εισήχθη στο Συμβούλιο με την πρόταση 2987/2026 της Εισαγγελίας Πλημμελειοδικών (24-8-2026).

Η πρόταση της Εισαγγελέως για τον αποχωρισμό

Η Εισαγγελέας πρότεινε να γίνει δεκτό το αίτημα αποχωρισμού των δύο εκθέσεων της ΔΕΕ, το οποίο είχε υποβληθεί με το υπόμνημα του κατηγορουμένου (συνήγορος: Βασίλειος Τσιότσικας), και, παρά τούτο, να παραπεμφθεί ο κατηγορούμενος στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Αθηνών. Η αιτιολογία της έχει τέσσερα βήματα.

1. Το νομοθετικό πλαίσιο. Παραθέτει τα άρθρα 4 §1 α΄, 4, 5 και 6 του ν. 2225/1994 και 8 §4 του ν. 5002/2022: η διάρκεια της άρσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους δύο μήνες, οι παρατάσεις δεν υπερβαίνουν κάθε φορά τους δύο μήνες και το σύνολο δεν υπερβαίνει τους δέκα μήνες.

2. Οι ΟλΑΠ 4/2024, 5/2024 και 1/2026. Δέχεται ότι, κατά τις αποφάσεις αυτές, η χρονική διάρκεια ισχύος της άρσης ορίζεται για το μέλλον όσο και για το παρελθόν, και ότι στο απόρρητο υπάγονται τα στοιχεία επικοινωνίας (περιεχόμενο και μεταδεδομένα) που εμπεριέχονται στον ψηφιακό εξοπλισμό των χρηστών που διερευνώνται από τις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές.

3. Η εφαρμογή στην υπόθεση. Το βούλευμα 827/2019 εκδόθηκε χωρίς διμηνιαίο χρονικό περιορισμό, και οι υπάλληλοι της ΔΕΕ άνοιξαν το περιεχόμενο των κατασχεθέντων μετά την πάροδο της δίμηνης διάρκειας ισχύος του. Η αξιοποίηση της έκθεσης αντίκειται, κατά την Εισαγγελέα, στο άρθρο 19 Συντ. και στο άρθρο 8 ΕΣΔΑ.

4. Ανάγκη αξιοποίησης. Κατά την ίδια δεν υπάρχει αποδεικτική ανάγκη των εκθέσεων, γιατί τα λοιπά στοιχεία είναι «απολύτως επαρκή»: η ένορκη εξέταση αστυνομικού για τα αρχεία που βρέθηκαν επί τόπου, η εγκατάσταση του Shareaza, τα αποτελέσματα του CPS και η ομολογία του κατηγορούμενου ότι προμηθεύτηκε και κατείχε υλικό.

Η Εισαγγελέας πρότεινε την παραπομπή στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο (άρθρα 308 §1, 310 §1 ε΄, 313 ΚΠΔ) και τη διατήρηση των περιοριστικών όρων (άρθρο 315 §1 ΚΠΔ). Στο προοίμιο της αιτιολογίας της υπέμνησε, στηριζόμενη στις ΑΠ 756/2024, 1124/2023 και 918/2022, ότι οι απόλυτες ακυρότητες της προδικασίας πρέπει να προτείνονται μέχρι να γίνει αμετάκλητη η παραπομπή (άρθρα 174 §1 και 175 §1 ΚΠΔ), διαφορετικά καλύπτονται. Η θέση αυτή επιβεβαιώνεται από το κείμενο των ΑΠ 756/2024 και 1124/2023, όπου αναφέρεται ότι οι ακυρότητες της προδικασίας προτείνονται μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή.

Η κρίση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο ξεκίνησε από το άρθρο 19 Συντ. Παρέθεσε συνοπτικά την ιστορική εξέλιξη της διάταξης και τις διεθνείς και ευρωπαϊκές προβλέψεις για το απόρρητο, και σημείωσε ότι στην έννοια της προστατευόμενης επικοινωνίας υπάγεται κάθε μορφή ανταπόκρισης, ανεξάρτητα αν διεξάγεται μέσω δημόσιων ή ιδιωτικών δικτύων. Παρέθεσε από την ΟλΑΠ 1/2026 ότι προστατεύεται ως απόρρητο «το γεγονός της επικοινωνίας» και όχι μόνο το περιεχόμενο, και έθεσε το πλαίσιο των ν. 2225/1994 και 5002/2022 (δύο μήνες, παρατάσεις, δέκα μήνες).

Στη συνέχεια έκρινε, με βάση το λοιπό υλικό, ότι ο κατηγορούμενος προμηθεύτηκε, κατείχε και διένειμε υλικό με δόλο. Τα ημιτελή αρχεία (partial) είναι, κατά το Συμβούλιο, τμήματα μεγαλύτερου αρχείου που δημιουργούνται αυτόματα και μπορούν να αναπαραχθούν με κοινό λογισμικό πολυμέσων. Η αδυναμία ταυτοποίησης των ευρεθέντων αρχείων με τα αρχεία που είχε εντοπίσει το CPS δεν σημαίνει, κατά το Συμβούλιο, ότι ο κατηγορούμενος δεν τα κατείχε ή δεν τα διένειμε.

Για το αίτημα αποχωρισμού, το Συμβούλιο δέχθηκε ότι όλα τα ευρήματα της εργαστηριακής έρευνας αποτελούν ψηφιακά αρχεία βίντεο και εικόνας αποθηκευμένα στα πειστήρια, τα οποία δεν είχαν περιέλθει στην κατοχή του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άλλης ηλεκτρονικής εφαρμογής ανταλλαγής ή αποστολής ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Επομένως δεν αποτελούν στοιχεία «επικοινωνίας» κατά το άρθρο 19 Συντ., και η διερεύνησή τους, η επεξεργασία και η αποδεικτική αξιοποίησή τους δεν υπόκεινται στους περιορισμούς των ν. 2225/1994 και 5002/2022. Το αίτημα απορρίφθηκε ως μη νόμιμο. Το Συμβούλιο αξιοποίησε τις εκθέσεις ως αποδεικτικά στοιχεία και στην κρίση του για την παραπομπή.

Μετα ταύτα το δικαστικό συμβούλιο απέρριψε το αίτημα του κατηγορουμένου για αποχωρισμό των δύο εκθέσεων της ΔΕΕ και τον παρέπεμψε στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο για να δικαστεί ως υπαίτιος πορνογραφίας ανηλίκων κατ' εξακολούθηση (άρθρα 2, 26 §1, 27 §1, 98 και 348Α §§1, 2, 3, 4β΄ του προϊσχύσαντος ΠΚ) ενώ διατήρησε τον όρο της εμφάνισης μία φορά στο Αστυνομικό Τμήμα εντός του πρώτου πενθημέρου κάθε μήνα και της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα, έως την οριστική εκδίκαση.

Σχόλιο: το βούλευμα και η ΟλΑΠ 1/2026

Το βούλευμα ακολουθεί την ΟλΑΠ 1/2026 στη θεωρητική της βάση, αλλά τη στενεύει στην εφαρμογή. Δεν αμφισβητεί την απόφαση ευθέως όμως περιορίζει την έννοια του «στοιχείου επικοινωνίας», ώστε να μην εφαρμόζονται οι χρονικοί περιορισμοί της άρσης.

• Παραθέτει τη σκέψη της 1/2026 για το άρθρο 19 Συντ., το «γεγονός της επικοινωνίας» και το πλαίσιο δύο μηνών / δέκα μηνών.

• Η απόρριψη του αιτήματος δεν στηρίζεται σε αμφισβήτηση του πλαισίου διάρκειας, αλλά στο ότι δεν υπάρχουν στοιχεία επικοινωνίας.

Το Συμβούλιο ακολουθεί ένα στενό κριτήριο. Το βούλευμα εξαρτά την προστασία από το αν τα αρχεία περιήλθαν μέσω email ή εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων. Το κριτήριο αυτό δεν διατυπώνεται ρητά στην 1/2026, η οποία μιλά για «στοιχεία επικοινωνίας (περιεχόμενο και μεταδεδομένα)» στον ψηφιακό εξοπλισμό. Πάντως η υπόθεση που κρίθηκε αφορούσε αποθηκευμένα δεδομένα επιφυών (OTT) υπηρεσιών επικοινωνίας, όπως Viber, Signal και Skype, δηλαδή μηνύματα και ιστορικό συνομιλιών, γεγονός που προσφέρει κάποια στήριξη στη διάκριση του βουλεύματος.

1. Ενιαία αντιμετώπιση του υλικού. Το Συμβούλιο λέει ότι «όλα» τα ευρήματα είναι αρχεία βίντεο και εικόνας. Η έκθεση όμως, όπως την περιγράφει το ίδιο το βούλευμα, περιλαμβάνει και GUID, Jump Lists, εγγραφές εγκατάστασης P2P, ιστορικό αναζητήσεων και διευθύνσεις IP. Τα τελευταία είναι ίχνη δικτυακής δραστηριότητας, πιο κοντά σε μεταδεδομένα παρά σε απλά αρχεία. Από το κείμενο του βουλεύματος δεν προκύπτει ξεχωριστή αιτιολογία για αυτά, που ήταν αναγκαία αφού ο κατηγορούμενος είχε αναφερθεί ειδικά σε GUID, Jump Lists και διευθύνσεις IP.

2. Εσωτερική αντίφαση του Συμβουλίου. Το βούλευμα 827/2019 είχε αντιμετωπίσει τα GUID των χρηστών P2P ως επικοινωνίες που χρειάζονται άρση απορρήτου (άρθρο 4 §1 α΄ ν. 2225/1994). Η προανάκριση δηλαδή τα χειρίστηκε ως «επικοινωνία», ενώ το Συμβούλιο θεωρεί τα αποθηκευμένα απόρροια της ίδιας δραστηριότητας εκτός πεδίου επικοινωνίας.

3. Αναπάντητο το ζήτημα της διάρκειας. Το βούλευμα 827/2019 δεν είχε διμηνιαίο όριο και το περιεχόμενο των πειστηρίων άνοιξε μετά την πάροδο δύο μηνών. Η Εισαγγελέας το είχε θέσει, αλλά το Συμβούλιο δεν το αντιμετώπισε, αφού κρίνει ότι το πλαίσιο δεν εφαρμόζεται.

Ο Αντίλογος

Η προστασία του άρθρου 19 Συντ. αφορά, κατά τη νομολογία (μεταξύ άλλων ΟλΑΠ 1/2001, όπως αναφέρεται στην ΑΠ 587/2025), σε «ιδιωτική, δηλαδή μη δημόσια, επικοινωνία». Η κοινή χρήση ενός ανοιχτού δικτύου P2P θα μπορούσε να θεωρηθεί μη ιδιωτική, και αυτό θα στήριζε το αποτέλεσμα του βουλεύματος. Το Συμβούλιο όμως δεν στηρίχθηκε σε αυτό. Εξάλλου, η ΟλΑΠ 1/2026 αναπαράγει τον ορισμό αυτό, αλλά δέχεται ρητά ότι η προστασία ισχύει ανεξαρτήτως δημόσιου ή ιδιωτικού δικτύου, διότι το προστατευόμενο αγαθό είναι το απόρρητο και όχι το δίκτυο.

Συνιστά παρέκκλιση;

Τυπικά όχι. Το βούλευμα δεν αντίκειται σε κάποια ρητή κρίση της ΑΠ 1/2026, αφού, όπως προκύπτει από το κείμενό της, η απόφαση δεν κρίνει ρητά αν ένα αρχείο που κατέβηκε μέσω P2P είναι στοιχείο επικοινωνίας. Για τα ίδια τα αρχεία εικόνας και βίντεο το συμπέρασμα είναι φαινομενικά ορθό. Η πραγματική αδυναμία βρίσκεται στα ίχνη δικτυακής χρήσης, όπου η ενιαία κατηγοριοποίηση και η έλλειψη ειδικής αιτιολογίας εκθέτουν το βούλευμα σε αμφισβήτηση ως εσφαλμένη εφαρμογή της νομολογίας του Αρείου Πάγου. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό μέχρι να προσδιοριστεί αν και πώς ο Άρειος Πάγος θα εφαρμόσει την 1/2026 σε δίκτυα P2P.

Η συμμετοχή του συνηγόρου. Ο συνήγορος του κατηγορουμένου στην παρούσα υπόθεση, Βασίλειος Τσιότσικας, είναι ο ίδιος δικηγόρος που εκπροσώπησε τον αναιρεσείοντα στην υπόθεση που παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια με την ΑΠ 587/2025 και οδήγησε στην καθοριστική απόφαση ΟλΑΠ 1/2026, με την οποία έγινε δεκτός ο λόγος αναίρεσης για υπέρβαση εξουσίας και αναιρέθηκε η 41/2024 απόφαση του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών. Η ΟλΑΠ 1/2026 κρίθηκε στις 19-3-2026 και δημοσιεύθηκε στις 30-4-2026.

Πηγές: βούλευμα 3618/2026 ΣυμβΠλημΑθ· ΟλΑΠ 1/2026 (πλήρες κείμενο στον ιστότοπο του Αρείου Πάγου)· ΑΠ 756/2024, 1124/2023 και 918/2022 (πλήρη κείμενα στον ιστότοπο του Αρείου Πάγου)· ΑΠ 587/2025· σχολιασμός της ΟλΑΠ 1/2026 (lawspot.gr, itlawyers.gr)· ΑΠ 78/2021 (Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΔΣΑ).